Het oog

Column van Jeroen Kleijn

Er is mij gevraagd om kort uit te leggen wat er nou eigenlijk mis is met mijn ogen. Eigenlijk helemaal niks. Wat? Ik ga het uitleggen. Eerst wat technische dingen over ons oog. Het oog is hersenweefsel. Klinkt heel raar en een beetje luguber maar het is echt waar. Als hersenweefsel kapot gaat, komt het nooit meer goed. Dat stukje van de hersenen is afgestorven en blijft dat ook. Gelukkig hebben de hersenen onderling dan de neiging om de verloren functies over te nemen. Als je jong bent, kan dat nog heel goed. Hoe ouder je bent, hoe minder de kans daarop. Het oog bestaat uit verschillende delen. Ik ga ze niet allemaal opnoemen en uitleggen. Ik noem de onderdeeltjes die voor mijn “probleem” van toepassing zijn. Het netvlies zit helemaal achter in het oog, Tegen de achterwand aangeplakt. Op het netvlies zitten de staafjes aan de buitenkant en de kegeltjes in het midden. De staafjes aan de buitenkant nemen heel goed beweging waar en zorgen ervoor dat we als het donker is ook nog redelijk kunnen zien. Ze zijn er dus voor de zogenaamde grijstinten. Zwart en wit vallen daar ook onder. De kegeltjes zitten in het midden van het oog. Die zorgen ervoor dat we de kleuren zien. Dan is er nog een heel klein puntje in het oog waar we niets mee zien. Dat is waar de zenuwen vanuit de hersenen aangesloten zijn op al de zenuwen van het oog. Die zenuwen zijn heel belangrijk, in het doorgeven van de informatie die de ogen ontvangen, naar de hersenen.

Nu mijn probleem. Ik zei al dat mijn oog niets mankeerde. Het zijn namelijk de zenuwen die kapot zijn gegaan. Dat komt eigenlijk door iets wat er met de operatie is gebeurd. Ik ging op de hart-longmachine maar misschien een milliseconde te laat. Zuurstofgebrek kan fataal zijn maar bij mij stierf een deeltje van mijn hersenen af precies op de plek waar je ogen al de verzamelde informatie naar toe sturen. Toen ik wakker werd, vlak na de operatie zag ik dus helemaal niks. Langzaam kwam dat terug doordat andere delen van mijn hersenen de verloren functie overnamen. Dat is zeker mijn geluk geweest anders had ik zo goed als niks kunnen zien. Anno oktober 2003 zie ik voor zo’n tien procent. Dat komt door het volgende. De zenuwen die van mijn ogen naar boven gaan zijn een tijdje non-actief geweest. Een deel daarvan kon op een gegeven moment weer informatie versturen naar de “nieuwe zichtcellen” (zo noem ik ze maar eventjes) in mijn hoofd. Andere zenuwen die te lang niets deden zijn daardoor afgestorven. Zenuwtjes die verbonden zijn met het netvlies en dus niks meer doorgeven.

Hoe ziet mijn zicht er dan nu uit? Wat ziet hij nou? Het is vrij lastig om dat in duidelijke woorden neer te zetten maar ik zal het proberen met een paar voorbeeldjes. U kijkt naar voren. Ik zit nu achter mijn pc en kijk naar het scherm. Ik denk op zo’n 40 centimeter. Misschien iets meer. U kunt, met of zonder bril, de letters lezen op het scherm. Ik kan dat niet. Ik zie ze wel, en kan ook duidelijk zien dat er tekst staat maar kan er totaal geen wijs uit. Al zou iemand zeggen dat het geschiedenislessen zijn, zou ik het geloven. Ik zie wel de cursor en de pictogrammen op het scherm kan ik ook onderscheiden en zie ook duidelijk het figuurtje ervan. Iemands gezicht? Kijk naar iemand in u omgeving en kijk die persoon recht aan. Niet te ver weg. Zeg maar op “gespreksafstand”. Als ik dan recht in het gezicht kijk, komen ogen en mond goed uit. Die hebben ook goed contrast. De neus in het midden valt een beetje weg. Dat komt omdat in het midden van mijn ogen een paar zenuwen hun werk niet meer doen. Ook is het zo dat de neus vaak dezelfde kleur heeft als de rest van het gezicht. Weinig contrast en dus mis ik die snel. Hebt u hem een beetje? Mijn gezichtsveld (wat je in totaal kan zien, breedte en hoogte) is dus vrij compleet. Onder is het wat meer begrenst maar links, rechts en boven zit het wel snor. Als ik recht vooruit kijk, kan ik gewoon net als de meeste mensen iets vanuit mijn ooghoeken zien. Daar kan ik zelfs nog hele leuke verhalen over vertellen maar dat gaan we nu niet doen. De gezichtsscherpte is er ook eigenlijk helemaal. Alleen omdat ik in het midden van mijn oog (daar zie je het scherpst mee) wat kleine deeltjes mis, kan ik niet lezen of iemand van ver herkennen. Al zijn voor dat herkennen genoeg trucjes maar het is gewoon lastig ver weg kijken.

Ik hoop dat u het een beetje begrijpt, mijn uitleg.

Groetjes Jeroen Kleijn

Terug naar overzicht Jeroen Kleijn

 

Kiikje in longen?